Silibus Rasmi JAKIM 2024 · KPPI Versi 3.0
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا

Kursus Pra-Perkahwinan Islam
Lengkap & Bersijil

Persediaan menyeluruh untuk bakal pasangan Muslim Malaysia berdasarkan silibus rasmi JAKIM — merangkumi aspek agama, kesihatan, dan pembangunan diri.

🕐 20 Jam Pembelajaran
📚 3 Modul Utama
📜 Sijil Sah Kebangsaan
🇲🇾 Seluruh Malaysia
✨ Daftar Kursus Sekarang 📖 Lihat Silibus Penuh
✅ Diiktiraf JAKIM
🏛️ Diterima Semua Pejabat Agama
💊 Kandungan KKM (Kesihatan)
📋 KPPI Versi 3.0 (2022)
🔐 Sijil Tanpa Tarikh Luput
3 Modul Utama

Kandungan Kursus Komprehensif

Kursus ini mengandungi 20 jam pembelajaran yang merangkumi tiga aspek penting: agama & undang-undang, kesihatan keluarga, dan pembangunan diri.

📖
Modul 1 · MBAII

Modul Bimbingan Asas Institusi Islam

Asas agama dan undang-undang keluarga Islam

⏱ 12 Jam · 7 Unit
  • 🕌 Falsafah & Matlamat Perkahwinan Islam
  • ⚖️ Perundangan Keluarga Islam (Rukun Nikah, Wali, Mahar)
  • 👫 Hak & Tanggungjawab Suami Isteri
  • 💰 Nafkah & Pengurusan Harta Keluarga
  • 🤝 Hubungan Kekeluargaan & Sosial
  • 👶 Keibubapaan & Pendidikan Anak dalam Islam
  • 📋 Perceraian & Hukum-hakamnya
🏥
Modul 2 · MBKK

Modul Bimbingan Kesihatan Keluarga

Kesihatan reproduktif, penyakit & kesejahteraan

⏱ 4 Jam · 4 Topik
  • 🌸 Kesihatan Reproduktif & Perancangan Keluarga Islam
  • 🧬 Pemeriksaan Pra-Perkahwinan (Thalasemia, HIV, Hepatitis B)
  • 🧠 Kesihatan Mental dalam Perkahwinan
  • 🛡️ Keganasan Rumah Tangga & Sumber Bantuan
🏥 Dikendalikan bersama Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM)
⭐
Modul 3 · MIQ

Modul Insan Berkualiti

Pembangunan diri & kemahiran keluarga

⏱ 4 Jam · 4 Topik
  • 💬 Kemahiran Komunikasi Berkesan dalam Keluarga
  • 💵 Pengurusan Kewangan Keluarga Islam
  • ❤️ Keibubapaan Positif (Positive Parenting)
  • 🧘 Kecerdasan Emosi (EQ) dalam Rumahtangga
Silibus Terperinci

Kandungan Lengkap Setiap Unit

Terokai setiap unit pembelajaran dengan objektif dan topik yang ditetapkan dalam silibus rasmi KPPI Versi 3.0 (2022).

U1
Falsafah & Matlamat Perkahwinan Islam
2 Jam · Definisi, hikmah, hukum, konsep sakinah
▼
🎯 Objektif PembelajaranPeserta memahami perkahwinan sebagai ibadah dan kewajipan sosial dalam Islam, menghuraikan dalil-dalil Al-Quran dan hadis, serta menganalisis tujuan perkahwinan berdasarkan maqasid syariah.
  • Definisi nikah dari segi bahasa (lughah) dan syarak (istilah)
  • Dalil Al-Quran: Surah Al-Baqarah 2:187, An-Nisa 4:3, Ar-Rum 30:21, An-Nur 24:32
  • Hikmah perkahwinan: memelihara keturunan, kehormatan, ketenangan jiwa
  • Maqasid Syariah dalam perkahwinan (Hifz al-nasl, al-din, al-nafs, al-'aql, al-mal)
  • Hukum berkahwin: wajib, sunat, harus, makruh, haram — beserta syarat setiap hukum
  • Konsep Keluarga Sakinah, Mawaddah wa Rahmah (SMR) dan 5 tahap JAKIM
U2
Perundangan Keluarga Islam Undang-undang
3 Jam · Rukun nikah, wali, mahar, pertunangan, poligami
▼
🎯 Objektif PembelajaranMemahami kelima-lima rukun nikah secara mendalam, menjelaskan syarat dan susunan wali, memahami kepentingan mahar, dan mengetahui prosedur undang-undang perkahwinan di Malaysia.
  • Rukun 1 — Calon Suami: syarat Islam, bukan mahram, tidak dalam ihram, tidak dipaksa
  • Rukun 2 — Calon Isteri: syarat tidak dalam iddah, bukan mahram, tertentu/dikenali
  • Rukun 3 — Wali: susunan wali nasab (bapa → datuk → saudara lelaki → bapa saudara → sepupu → wali hakim), jenis wali mujbir, wali hakim, wali adhal
  • Rukun 4 — Dua Saksi: syarat Islam, lelaki, baligh, berakal, adil, faham majlis akad
  • Rukun 5 — Ijab & Kabul: syarat sah, lafaz, muttasil, dalam satu majlis
  • Mahar: mahar musamma, mahar mithl, mu'ajjal & mu'ajjal — hak penuh isteri
  • Pertunangan (Khitbah): hukum, syarat, hak semasa bertunang, implikasi pembatalan
  • Mahram Kekal: nasab, susuan, semenda (musaharah)
  • Mahram Sementara: perempuan berkahwin, dalam iddah, menjimak dua adik-beradik serentak
  • Poligami: dalil An-Nisa 4:3, syarat Islam (adil, nafkah), prosedur Mahkamah Syariah Malaysia
  • Akta Undang-Undang Keluarga Islam Wilayah Persekutuan 1984 (Akta 303)
U3
Hak & Tanggungjawab Suami Isteri
2 Jam · Qawwamah, nafkah, mua'syarah bil ma'ruf
▼
🎯 Objektif PembelajaranMemahami konsep qawwamah dan kepimpinan suami, tanggungjawab nafkah, hak isteri, dan mengaplikasikan prinsip mua'syarah bil ma'ruf dalam kehidupan harian.
  • Tanggungjawab Suami: nafkah zahir (makanan, pakaian, tempat tinggal), nafkah batin, mendidik keluarga, berlaku baik
  • Hak Isteri: nafkah, mahar, layanan baik, perlindungan, kebebasan beragama, pendidikan
  • Tanggungjawab Isteri: taat dalam perkara makruf, menjaga kehormatan dan harta suami, mendidik anak
  • Hak Suami: dipatuhi dalam perkara makruf, dijaga kehormatan dan harta, dihormati
  • Konsep Mua'syarah bil Ma'ruf — dalil An-Nisa 4:19, aplikasi harian
  • Nusyuz: nusyuz isteri, nusyuz suami, langkah-langkah mengikut An-Nisa 4:34-35
  • Hakam (penengah) dalam konflik rumahtangga — kaunseling perkahwinan
U4
Nafkah & Pengurusan Harta Keluarga
2 Jam · Nafkah, harta sepencarian, faraidh, kewangan Islam
▼
🎯 Objektif PembelajaranMemahami jenis-jenis dan kadar nafkah, konsep harta sepencarian, wasiat & faraidh, serta merancang pengurusan kewangan keluarga secara Islam.
  • Nafkah Isteri: wajib ke atas suami, kadar, nafkah semasa iddah, nafkah tunggakan
  • Nafkah Anak: tanggungjawab bapa walaupun bercerai, kadar, tempoh
  • Harta Sepencarian: konsep adat Melayu diiktiraf undang-undang, pengiraan sumbangan, prosedur tuntutan Mahkamah Syariah
  • Hibah: pemberian semasa hidup, adil kepada anak-anak, tidak boleh ditarik balik selepas diserahkan
  • Wasiat & Faraidh: had 1/3 harta, faraidh Islam, pentingnya perancangan harta pusaka
  • Kewangan Keluarga Islam: bajet bulanan, dana kecemasan (3-6 bulan), takaful, pelaburan halal (unit amanah, emas, saham Syariah), KWSP/EPF
U5
Hubungan Kekeluargaan & Sosial
1 Jam · Birrul walidayn, mertua, silaturrahim
▼
🎯 Objektif PembelajaranMemahami tanggungjawab terhadap keluarga luas, adab dengan mertua, dan mengaplikasikan silaturrahim dalam kehidupan berkeluarga.
  • Birrul Walidayn — dalil Al-Isra' 17:23-24, menyeimbangkan tanggungjawab kepada ibu bapa dan pasangan
  • Adab dengan mertua dan keluarga pasangan, mengelakkan dan menangani konflik
  • Silaturrahim — kewajipan, kesan memutuskan, cara mengekalkan dalam era moden
  • Hak-hak kerabat (huquq al-aqarib) dalam Islam
U6
Keibubapaan & Pendidikan Anak dalam Islam
1 Jam · Hak anak, tanggungjawab ibu bapa, era digital
▼
🎯 Objektif PembelajaranMemahami hak-hak anak dalam Islam, tanggungjawab ibu bapa, dan merancang pendidikan anak yang komprehensif termasuk cabaran era digital.
  • Hak Anak: hak hidup, nama yang baik, akikah, pendidikan, nafkah, kasih sayang, dilindungi daripada penderaan
  • Tanggungjawab Ibu Bapa: mendidik iman & taqwa, mengajar solat (dari 7 tahun), menjadi teladan baik
  • Mendidik mengikut peringkat: 0-7 tahun (aqidah asas), 7-14 tahun (tanggungjawab solat), 14-21 tahun (sahabat)
  • Cabaran era digital: kawalan masa skrin, perlindungan kanak-kanak dalam talian, media sosial
U7
Perceraian & Hukum-hakamnya Penting
1 Jam · Talak, khul', fasakh, iddah, hadhanah, mutaah
▼
🎯 Objektif PembelajaranMemahami jenis-jenis perceraian dalam Islam, hukum iddah, hak penjagaan anak (hadhanah), dan hak-hak kewangan selepas perceraian.
  • Talak: talak raj'i (1 & 2, boleh rujuk dalam iddah) vs talak ba'in (kubra: talak 3, perlu muhallil)
  • Khul' (Cerai Tebus Talak): isteri memohon cerai dengan membayar balik mahar, hukum dan prosedur
  • Fasakh: pembatalan mahkamah — alasan: suami tidak beri nafkah, muflis, ghaib, menganiaya isteri
  • Syiqaq: pertengkaran berterusan, mahkamah lantik hakam dari kedua pihak
  • Iddah: diceraikan (3 suci/3 bulan), kematian (4 bulan 10 hari), hamil (sehingga melahirkan) — hikmah dan hak semasa iddah
  • Hadhanah: susunan hak (ibu → nenek sebelah ibu → bapa → nenek sebelah bapa), syarat penjaga, umur hadhanah berakhir (7L / 9P)
  • Mutaah & Nafkah Iddah: pemberian saguhati wajib, tuntutan mahkamah
K1
Kesihatan Reproduktif & Perancangan Keluarga
Anatomi, kitaran haid, kesuburan, kaedah perancangan keluarga Islam
▼
🎯 ObjektifMemahami sistem reproduktif, kitaran kesuburan, dan kaedah perancangan keluarga yang dibenarkan dan dilarang dalam Islam.
  • Anatomi sistem reproduktif lelaki dan perempuan
  • Kitaran haid, ovulasi, dan kesuburan
  • Susuan ibu (breastfeeding) — kepentingan Islam dan kesihatan
  • Kaedah dibenarkan: azl (penarikan keluar), kaedah kalender/ritem, alat kontraseptif yang diterima
  • Kaedah dilarang: sterilisasi kekal, aborsi (kecuali uzur syarak)
  • Perancangan keluarga secara bertanggungjawab dalam Islam
K2
Pemeriksaan Pra-Perkahwinan
Thalasemia, HIV/AIDS, STI, Hepatitis B, Rubella
▼
🎯 ObjektifMemahami kepentingan pemeriksaan kesihatan sebelum berkahwin dan mengetahui penyakit-penyakit utama yang perlu diperiksa.
  • Thalasemia: penyakit darah genetik, risiko jika kedua-dua pembawa berkahwin, ujian pembawa, kaunseling genetik
  • HIV/AIDS: cara penularan, pencegahan, rawatan ARV, stigma dan diskriminasi
  • Penyakit Hubungan Seksual (STI): sifilis, gonorrhea, Chlamydia — gejala, rawatan, pencegahan
  • Hepatitis B: cara penularan, vaksinasi, rawatan
  • Rubella: bahaya kepada janin jika dijangkiti semasa hamil, vaksinasi
  • Prosedur pemeriksaan pra-perkahwinan rasmi dan tindakan susulan
K3
Kesihatan Mental dalam Perkahwinan
Stres, postpartum depression, anxieti, sumber bantuan
▼
🎯 ObjektifMengenali masalah kesihatan mental dalam perkahwinan dan mengetahui cara mendapatkan bantuan profesional.
  • Kesihatan mental dalam konteks Islam — kesepaduan rohani dan mental
  • Tekanan (stress) dalam perkahwinan — punca dan cara mengatasinya
  • Kemurungan selepas bersalin (postpartum depression) — tanda-tanda, rawatan
  • Gangguan anxieti dalam rumahtangga
  • Pusat khidmat kaunseling: klinik psikiatri, pusat kaunseling JAKIM, talian Befrienders
K4
Keganasan Rumah Tangga (KRT)
Definisi, jenis, undang-undang, sumber bantuan
▼
🎯 ObjektifMemahami definisi, jenis, dan kesan keganasan rumah tangga serta mengetahui sumber bantuan yang tersedia di Malaysia.
  • Definisi KRT — Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 (Akta 521)
  • Jenis keganasan: fizikal, emosi/psikologi, seksual, ekonomi
  • Kitaran keganasan dan tanda amaran (red flags)
  • Kesan kepada mangsa dan kanak-kanak
  • Sumber bantuan: Polis (laporan), hospital (Rumah Selamat), Talian Kasih 15999, LPPKN, KPWKM
  • Perintah Perlindungan (Protection Order) dari mahkamah
M1
Kemahiran Komunikasi Berkesan dalam Keluarga
Gaya komunikasi, konflik, komunikasi digital
▼
🎯 ObjektifMempelajari kemahiran komunikasi berkesan dan teknik penyelesaian konflik dalam konteks perkahwinan.
  • Gaya komunikasi: asertif vs agresif vs pasif — yang terbaik untuk rumahtangga
  • Kemahiran mendengar aktif (active listening)
  • Komunikasi verbal dan bukan lisan (non-verbal)
  • Perbezaan gaya komunikasi lelaki dan perempuan
  • Konflik dalam keluarga — punca, prinsip Islam dalam menangani konflik
  • Komunikasi digital dalam perkahwinan — media sosial, privasi, sempadan sihat
M2
Pengurusan Kewangan Keluarga Islam
Bajet, simpanan, takaful, pelaburan halal, hutang
▼
🎯 ObjektifMerancang kewangan keluarga dengan bijaksana berdasarkan prinsip Islam dan mengelakkan masalah kewangan dalam rumahtangga.
  • Prinsip kewangan Islam: tidak membazir, tidak kedekut, syukur atas rezeki
  • Membuat bajet keluarga bulanan yang realistik
  • Dana kecemasan: 3-6 bulan perbelanjaan
  • Pelaburan halal: unit amanah Islam, emas, saham Syariah, ASB (jika dibenarkan oleh ulama)
  • Takaful keluarga vs insurans konvensional
  • Pengurusan hutang yang bertanggungjawab
  • Perancangan KWSP/EPF untuk persaraan
M3
Keibubapaan Positif (Positive Parenting)
Gaya keibubapaan, perkembangan kanak-kanak, disiplin positif
▼
🎯 ObjektifMemahami gaya keibubapaan yang berkesan dan mempersiapkan diri menjadi ibu bapa yang berkualiti dalam Islam.
  • 4 Gaya Keibubapaan: autoritative (terbaik), authoritarian, permissive, uninvolved — kesan kepada kanak-kanak
  • Perkembangan kanak-kanak: fizikal, mental, emosi, sosial
  • Teknik disiplin positif — tanpa kekerasan fizikal
  • Komunikasi berkesan dengan anak-anak mengikut peringkat umur
  • Pengaruh media sosial dan teknologi pada kanak-kanak
  • Perlindungan kanak-kanak daripada penderaan dan eksploitasi dalam talian
M4
Kecerdasan Emosi (EQ) dalam Rumahtangga
Self-awareness, empati, pengurusan emosi, kemahiran sosial
▼
🎯 ObjektifMeningkatkan kecerdasan emosi (EQ) dan mengaplikasikannya untuk membina rumahtangga yang harmoni.
  • Konsep Kecerdasan Emosi (Emotional Quotient/EQ) — mengapa EQ lebih penting dari IQ dalam perkahwinan
  • Kesedaran kendiri (self-awareness) — mengenali emosi diri
  • Pengurusan diri (self-management) — mengawal reaksi emosi
  • Kesedaran sosial (social awareness) — empati kepada pasangan
  • Pengurusan perhubungan (relationship management) — membina hubungan sihat
  • Mengaplikasikan EQ dalam konflik, komunikasi harian, dan keputusan keluarga
Cara Pendaftaran

Mudah, Cepat & Fleksibel

Boleh hadir secara bersemuka atau dalam talian. Sijil yang dikeluarkan sah di seluruh Malaysia.

🌐

Kursus Dalam Talian

Melalui portal e-KPPI JAKIM

RM80 – RM100
1
Layari ekppi.islam.gov.my
2
Daftar akaun dengan nombor MyKad
3
Pilih tarikh kursus & bayar yuran
4
Ikuti kursus secara online (20 jam)
5
Ambil ujian & muat turun sijil digital
🏛️

Kursus Bersemuka

Di Pejabat Agama Islam atau pusat JAKIM

RM80 – RM120
1
Hubungi Pejabat Agama Islam negeri anda
2
Pilih tarikh yang sesuai
3
Daftar dan bayar yuran
4
Hadir kursus 2 hari penuh (biasanya hujung minggu)
5
Terima sijil fizikal pada hari kursus
📋

Syarat Kelulusan

✅ Kehadiran penuh 100% ✅ Ujian bertulis min. 50% ✅ Semua 3 modul mesti diselesaikan ✅ Sijil sah tanpa tarikh luput
Soalan Lazim

FAQ — Persoalan Umum

Jawapan kepada soalan-soalan yang paling kerap ditanya tentang Kursus Pra-Perkahwinan Islam.

Adakah kursus ini wajib?▼
Ya, Kursus Pra-Perkahwinan Islam (KPPI) adalah wajib untuk semua bakal pasangan Muslim di Malaysia. Sijil kursus mesti dikemukakan semasa mendaftar perkahwinan di Pejabat Agama Islam.
Berapa lama sijil ini sah?▼
Sijil Kursus Pra-Perkahwinan Islam tidak mempunyai tarikh luput. Sijil yang diperoleh adalah sah selama-lamanya dan diterima oleh semua Pejabat Agama Islam di seluruh Malaysia.
Bolehkah saya hadir kursus secara berasingan dari bakal pasangan?▼
Ya, anda dan bakal pasangan tidak perlu hadir kursus yang sama pada tarikh yang sama. Setiap orang perlu mendapatkan sijil mereka sendiri tetapi boleh hadir di lokasi atau tarikh yang berbeza.
Apakah perbezaan MBAII, MBKK dan MIQ?▼
MBAII (12 jam) — modul agama dan undang-undang keluarga Islam dikendalikan oleh JAKIM. MBKK (4 jam) — modul kesihatan dikendalikan bersama Kementerian Kesihatan Malaysia. MIQ (4 jam) — modul pembangunan diri dan kemahiran keluarga.
Berapa yuran kursus?▼
Yuran berbeza mengikut negeri dan platform: RM80–RM100 untuk kursus dalam talian (e-KPPI), dan RM80–RM120 untuk kursus bersemuka di Pejabat Agama Islam. Sila semak dengan pejabat agama negeri anda untuk yuran terkini.
Adakah sijil e-KPPI (online) diterima sama seperti sijil bersemuka?▼
Ya. Sijil yang dikeluarkan oleh portal e-KPPI (ekppi.islam.gov.my) adalah sah sepenuhnya dan diterima oleh semua Pejabat Agama Islam di seluruh Malaysia, sama tarafnya dengan sijil kursus bersemuka.
Adakah kursus ini mengikut KPPI Versi 3.0?▼
Ya, kandungan laman web ini adalah berdasarkan KPPI Versi 3.0 yang telah dikemaskini oleh JAKIM pada tahun 2022 dan berkuat kuasa 2023. Ia termasuk penambahan topik keganasan rumah tangga (MBKK) dan teknologi keluarga (MIQ).
🌙

Mulakan Perjalanan Rumahtangga Anda dengan Ilmu

Daftar kursus hari ini dan dapatkan persediaan menyeluruh untuk membina keluarga yang sakinah, mawaddah wa rahmah.

🌐 Daftar e-KPPI Online → 🏛️ Laman JAKIM Rasmi

Dijalankan mengikut silibus rasmi JAKIM · KPPI Versi 3.0 (2022) · Diterima seluruh Malaysia